Door: Douwe Rutgers (Praeses Collegii) en Fiona Talic (Pionier Weerbaar Minerva)

Het is zomer 2025. Twee enthousiaste Feyenoord-supporters sluipen samen door de bossen aan de rand van
Maastricht. “Feyenoord!” roept de een. “Ssst! Opletten, maat, straks krijgen we de coördinaten verkeerd,” sist de ander. F.t. Vice-President Olivier Metzelaar en f.t. Assessor Secundus Tommy Bohlander, aanstormende ambassadeurs van de fysieke en sociale veiligheid op de sociëteit, volgen hun opleiding tot Burgerreservist.1 Ze doen dit om het kakelverse project ‘Weerbaar Minerva’ kracht bij te zetten. Dat het zo’n gave ervaring zou zijn, hadden ze niet verwacht. Van kompaslezen tot abseilen en leiderschapscommunicatie: ze leerden het allemaal. “Uitdagend, grappig en vooral heel leerzaam,” klinkt het als ik beiden vraag hoe ze het hebben gehad.

Waarom weerbaar?
Toen ik tijdens de polsingsperiode voor Praeses Collegii mijn ideeën voor onze vereniging moest vormen, werkte ik nog als militair werkstudent op het Ministerie van Defensie. Weerbaarheid is een ‘hot topic’, maar ook een wat hol begrip als je het mij vraagt. Alleen toen ik er meer met mensen over ging praten, begon het te leven. Voornamelijk omdat het raakt aan de weg die we als studenten afleggen: leren vertrouwen te zoeken in elkaar wanneer je geconfronteerd wordt met de tegenslagen van het leven.

Als Bestuursgang (Collegium en Commissie samen) formuleerde we al snel een voorname bedreiging voor het bestaan van een vereniging: individualisering van de maatschappij met eenzaamheid, afzondering en polarisatie als haar kleine broertjes. Onder studenten komt individualisering duidelijk terug in verschillende vormen van problematiek. Allereerst op persoonlijk niveau. Doordat de nadruk zo sterk ligt op persoonlijke keuzevrijheid en zelfontplooiing, ervaren veel jongeren druk om succesvol, uniek en ‘de beste versie van zichzelf’ te zijn. Dit leidt vaak tot keuzestress, prestatiedruk en gevoelens van faalangst. Ook vinden studenten het soms lastig om binnen hun eigen wereld de geopolitieke ontwikkelingen en de overspoeling aan negatief nieuws een plek te geven.

Daarnaast zorgt individualisering ervoor dat er vanuit de maatschappij steeds meer ressentiment ontstaat jegens instituties en sociale structuren, zo ook jegens corpora. Het lijkt soms of de jeugd geen ruimte wordt gegund om fouten te maken en in relatieve geborgenheid hun volwassenheid te ontdekken. Dit terwijl deze generatie gemiddeld gezien erg serieus is en graag iets wil betekenen voor de wereld waarin ze leeft. We weten alleen niet altijd hoe. De enorme inzet voor maatschappelijke initiatieven van Minerva de afgelopen jaren onderschrijft duidelijk deze behoefte. Zoekend naar betekenis in een wereld die onontkoombaar hard op ons afkomt, zijn dit de handvatten voor persoonlijke groei.

Om deze redenen zien we het belang weerbaarheid in te passen in onze ‘micro-samenleving’, om zowel intern verbinding te stimuleren als extern een voorbeeld te scheppen door verantwoordelijkheid te  durven nemen voor onze omgeving.

Het plan
Concreet komt het initiatief Weerbaar Minerva neer op het volgende: het opzetten van een duurzame civiele weerbaarheidsstructuur, door zowel het pand als een netwerk van leden zich te laten voorbereiden op noodsituaties. Ons sociëteitsgebouw in het midden van de stad leent zich goed als tijdelijke opvanglocatie of doorvoerhaven van hulpgoederen. Samen met specialisten werken we verschillende scenario’s uit en kijken we hoe we hiervoor, in samenwerking met gelieerde instanties, voorzieningen kunnen treffen.

Wat betreft het netwerk: onze vereniging is rijk aan tal van verschillende leden en wordt gekenmerkt door een hoge mate van sociale verbondenheid. De medisch studenten vormen bijvoorbeeld al een sterk netwerk die graag iets willen betekenen. Om het project vaart te geven, heeft een groep enthousiaste ‘pioniers’ zich aangemeld om het netwerk te bouwen en leden de mogelijkheid te bieden een Burgerreserve-opleiding te doorlopen. Het doel van de pioniers is om voor het einde van het jaar de structuur klaar te hebben, zodat het plan ook gebruikt kan worden door andere studentenverenigingen.

De aanmelding voor het netwerk blijft facultatief. Het is namelijk belangrijk dat het plan moet passen bij onze mooie Vereniging. “Voor leden, door leden” klinkt het credo.

Wat hebben we tot nu toe bereikt?
Naast de opleiding van onze trotse Metzelaar en Bohlander tot Burgerreservist, was groepsweerbaarheid (samenredzaamheid) een speerpunt van de Bijstand in de KMT 2025. Met sprekers, verhalen en activiteiten stimuleerde de Bijstand de meerwaarde van een sterke jaarband. In dit kader hebben alle nullen een reanimatiecursus mogen ontvangen van Taskforce-TQRS, bestaande uit een groep enthousiaste medisch leden. Daarnaast zijn onze lokale stakeholders, zoals gemeente en universiteit, enthousiast over het initiatief en laten we zien dat onze Vereniging studenten een verrijking biedt op terreinen waaraan niet direct wordt gedacht.

Wat wordt van Leden verwacht?
Dit initiatief kan echter alleen slagen met de hulp van onze leden. Weerbaarheid begint bij bewustwording: nadenken over wat je zou doen in een crisissituatie en daarover in gesprek gaan met de mensen om je heen. Daarom vragen wij van leden om, waar mogelijk, voorbereid te zijn op noodsituaties. In een crisis verwachten wij in de eerste plaats dat leden zoveel mogelijk zelfredzaam zijn. Wanneer je jezelf kunt redden, ontstaat er ruimte om ook anderen te helpen die dat niet kunnen. Dit vraagt om actieve betrokkenheid. We hopen daarom dat leden deelnemen aan reanimatiecursussen en andere trainingen die we in de toekomst zullen organiseren.

Ook nodigen we iedereen uit om op 15 mei naar ons symposium te komen, dat we samen met de Minerva Debating Society organiseren. Daar staan we stil bij geopolitieke spanningen en de weerbaarheid van onze (studenten)maatschappij. Daarnaast moedigen wij studentenhuizen aan om een eenvoudig noodpakket aan te schaffen. Binnenkort komt er een bestel-link beschikbaar voor een pakket van Weerbaar Minerva in samenwerking met Knappe Koppen, zodat huizen minimaal 72 uur zelfstandig kunnen overbruggen.

Tot slot geldt: dit project is “voor leden, voor de stad”. Ideeën, input en initiatieven vanuit jullie kant
zijn altijd welkom. Mail ons dan: weerbaarminerva@gmail.com

Tot slot
Onder de huidige geopolitieke omstandigheden is de kracht van samenwerken belangrijker dan ooit
tevoren. Bij Defensie leerde ik ooit: ‘alleen ga je sneller, samen kom je verder’. Dit is precies wat al ruim tweehonderd jaar lang de meerwaarde van Minerva is gebleken: de kracht om te kunnen verenigen
en mensen samen te brengen. Door de handen ineen te slaan, bouwt Minerva aan een duurzame en breed gedragen weerbaarheidsstructuur en neemt het haar verantwoordelijkheid waar de maatschappij om vraagt.

Gisteren hadden we een zaalavond bij kaarslicht. “Samenwerking van Weerbaar en Groen Minerva,” zei Metzelaar lachend.